Ο ναργιλές είναι συνήθως παρέα, και οι απορίες που τον συνοδεύουν είναι πάντα οι ίδιες. Μπορώ να τον στήσω στο μπαλκόνι μου; Επιτρέπεται σε ένα καφέ; Τι ισχύει στο αυτοκίνητο; Και πόσο κοστίζει μια παράβαση; Οι απαντήσεις βρίσκονται σε διάσπαρτα άρθρα και δημοσιεύματα, και πολλές φορές μπερδεύονται.

Σε αυτόν τον οδηγό θα δεις με απλά λόγια τι προβλέπει ο αντικαπνιστικός νόμος, πώς αντιμετωπίζονται το μπαλκόνι, τα καφέ και τα οχήματα, και ποια είναι τα πρόστιμα. Το περιεχόμενο απευθύνεται αποκλειστικά σε ενήλικες και δεν αποτελεί νομική συμβουλή.

Τι λέει ο αντικαπνιστικός νόμος για τον ναργιλέ

Το βασικό πλαίσιο είναι ο ν. 4633/2019 (ΦΕΚ 161/Α/16.10.2019), που αντικατέστησε το άρθρο 3 του ν. 3730/2008. Το άρθρο 16 απαγορεύει το κάπνισμα και την κατανάλωση προϊόντων καπνού σε κλειστούς χώρους εργασίας, σε καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, σε χώρους αναμονής, σε σταθμούς και λιμάνια, σε κυλικεία και στα μέσα μαζικής μεταφοράς, καθώς και σε κάθε αυτοκίνητο όπου επιβαίνουν ανήλικοι κάτω των 12 ετών.

Το κείμενο του νόμου μιλά γενικά για «προϊόντα καπνού». Δημοσιεύματα της εποχής ψήφισης αναφέρουν ότι η απαγόρευση καλύπτει και τον ναργιλέ, μαζί με το ηλεκτρονικό τσιγάρο και τον θερμαινόμενο καπνό. Αυτό σημαίνει ότι οι κανόνες για το τσιγάρο ισχύουν στην πράξη και όταν στήνεις ναργιλέ.

Ναργιλές στο μπαλκόνι: επιτρέπεται;

Το άρθρο 16 δεν συμπεριλαμβάνει τα ιδιωτικά σπίτια στους χώρους όπου απαγορεύεται το κάπνισμα. Έτσι, σε ένα δικό σου μπαλκόνι ή κήπο, ο νόμος δεν ορίζει ρητή απαγόρευση. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν όρια.

Στις πολυκατοικίες, αυτό που μετράει είναι ο κανονισμός της πολυκατοικίας. Όπως αναφέρεται σε ελληνικούς οδηγούς για τους ιδιοκτήτες, με αφορμή το ψήσιμο στα μπαλκόνια, ένας κανονισμός που απαγορεύει ρητά τέτοιες δραστηριότητες είναι δεσμευτικός. Αν ο κανονισμός δεν λέει τίποτα, επιτρέπεται εφόσον δεν προκαλείται κίνδυνος ή όχληση στους υπόλοιπους. Η ίδια λογική εφαρμόζεται στον καπνό και στις οσμές.

Ένας γείτονας που ενοχλείται μπορεί να σου ζητήσει να σταματήσεις, να κάνει καταγγελία ή να προσφύγει στη δικαιοσύνη. Η συχνότητα και η ένταση παίζουν ρόλο: μια περιστασιακή βραδιά ανεχόμαστε πιο εύκολα από ένα καθημερινό στήσιμο. Αν χρησιμοποιείς κάρβουνα, προσοχή και στον κίνδυνο φωτιάς, γιατί η ευθύνη για μια πιθανή ζημιά είναι δική σου.

Πώς να στήσεις ναργιλέ στο μπαλκόνι χωρίς προβλήματα

• Διάβασε τον κανονισμό. Αν υπάρχει ρητός περιορισμός, ισχύει ό,τι λέει.
• Ενημέρωσε τους γείτονες. Ένα απλό «απόψε έχουμε παρέα» προλαβαίνει τις περισσότερες διενέξεις.
• Σεβάσου τις ώρες κοινής ησυχίας. Η όχληση αφορά και τις οσμές, όχι μόνο τον θόρυβο.
• Σκέψου την ηλεκτρική θερμάστρα. Με τις ηλεκτρικές θερμάστρες ναργιλέ αποφεύγεις το άναμμα του κάρβουνου, τη στάχτη και τις σπίθες, κάτι πρακτικό σε μικρό μπαλκόνι.
• Καθάρισε μετά. Η στάχτη και τα υπολείμματα καπνού δεν πρέπει να μένουν στο μπαλκόνι.

Ναργιλές σε καφέ και μαγαζιά

Εδώ οι κανόνες είναι αυστηρότεροι. Το κάπνισμα απαγορεύεται σε όλους τους κλειστούς χώρους των καταστημάτων εστίασης. Επιτρέπεται μόνο σε εξωτερικούς χώρους που είναι περιμετρικά ανοιχτοί σε δύο τουλάχιστον πλευρές και δεν είναι στεγασμένοι. Στους κλειστούς χώρους θεωρούνται και το αίθριο, ο χώρος με συρόμενη ή αποσπώμενη οροφή και κάθε στεγασμένος χώρος που κλείνεται περιμετρικά με οποιονδήποτε τρόπο.

Τα καταστήματα που σερβίρουν ναργιλέ είναι ξεχωριστή περίπτωση. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Δεκεμβρίου 2022, ο νόμος δεν προβλέπει ειδική εξαίρεση γι’ αυτά και λειτουργούν με άδεια υγειονομικού ενδιαφέροντος, δηλαδή ως καφετέριες. Το ίδιο δημοσίευμα έκανε λόγο για περίπου 650 καταστήματα σε όλη τη χώρα που κινδύνευαν με πρόστιμα και λουκέτο, με αρμόδια για τους ελέγχους την αστυνομία. Η κατάσταση μπορεί να έχει αλλάξει έκτοτε, οπότε αν σκοπεύεις να καπνίσεις ναργιλέ εκτός σπιτιού, ρώτησε το ίδιο το κατάστημα για τον χώρο που εξυπηρετεί.

Για να καταλάβεις γρήγορα αν ένας εξωτερικός χώρος ανήκει στην κατηγορία όπου επιτρέπεται το κάπνισμα, κοίτα δύο πράγματα: πόσες πλευρές είναι πραγματικά ανοιχτές και αν υπάρχει στέγαστρο ή κάλυμμα από πάνω. Ένα πλεξιγκλάς που κλείνει τις πλευρές ή μια οροφή που κλείνει περιμετρικά αλλάζει την κατηγορία του χώρου, ακόμη κι αν από έξω μοιάζει με βεράντα. Αν έχεις αμφιβολία, ρώτα τον υπεύθυνο του καταστήματος πριν στήσεις κάτι.

Ναργιλές στο αυτοκίνητο

Σε ένα αυτοκίνητο, το κάπνισμα απαγορεύεται όταν επιβαίνουν παιδιά κάτω των 12 ετών. Το πρόστιμο των 1.500 ευρώ αφορά τον επιβάτη που καπνίζει, ακόμη κι αν δεν είναι ο οδηγός, ενώ ο οδηγός μπορεί να χάσει την άδεια οδήγησης για έναν μήνα, ακόμη και όταν την παράβαση έκανε ο συνεπιβάτης. Ο κανόνας καλύπτει και το ηλεκτρονικό τσιγάρο. Στην πράξη, ο ναργιλές δεν είναι κάτι που στήνεται μέσα σε όχημα, αλλά ο κανόνας καλό είναι να είναι γνωστός σε όσους ταξιδεύουν με παιδιά.

Πόσο είναι τα πρόστιμα

Τα ποσά που ακολουθούν είναι ενδεικτικά και προέρχονται από δημοσιεύματα και αναλύσεις του νόμου. Πριν βασιστείς σε αυτά, έλεγξε τα ισχύοντα στοιχεία από το Υπουργείο Υγείας.

Στα καταστήματα, το πρόστιμο κλιμακώνεται με τις επαναλαμβανόμενες παραβάσεις και, ανάλογα με την επιφάνεια του χώρου, μπορεί να συνοδεύεται από προσωρινό κλείσιμο 10 ημερών και, στο τέλος, ανάκληση της άδειας λειτουργίας.

Τι να έχεις έτοιμο για ένα άνετο στήσιμο στο σπίτι

Αν ο ναργιλές θα μείνει στο σπίτι ή στο μπαλκόνι, αξίζει να διαλέξεις κάτι πρακτικό και να έχεις έτοιμα τα αναλώσιμα. Μερικές ενδεικτικές τιμές από το Smokers Land:

Συχνές ερωτήσεις (FAQ)

Επιτρέπεται ο ναργιλές στο μπαλκόνι;

Ο αντικαπνιστικός νόμος δεν περιλαμβάνει τα ιδιωτικά σπίτια στους χώρους απαγόρευσης. Σε πολυκατοικία όμως ισχύει ο κανονισμός, και οι γείτονες μπορούν να διαμαρτυρηθούν αν υπάρχει όχληση από καπνό ή οσμές.

Μπορεί ο γείτονας να με καταγγείλει για τον ναργιλέ;

Ναι, αν θεωρεί ότι ενοχλείται από καπνό ή οσμές. Μπορεί να σου ζητήσει να σταματήσεις, να κάνει καταγγελία ή να προσφύγει στη δικαιοσύνη. Η συχνότητα και η ένταση της χρήσης παίζουν ρόλο.

Επιτρέπεται ο ναργιλές σε καφέ;

Ο νόμος απαγορεύει το κάπνισμα στους κλειστούς χώρους καταστημάτων εστίασης. Επιτρέπεται μόνο σε εξωτερικούς χώρους, ανοιχτούς σε δύο τουλάχιστον πλευρές και χωρίς στέγαστρο.

Ισχύει ο αντικαπνιστικός νόμος και για τον ναργιλέ;

Ο νόμος μιλά για «προϊόντα καπνού», και δημοσιεύματα της εποχής ψήφισης αναφέρουν ότι καλύπτει και τον ναργιλέ, το ηλεκτρονικό τσιγάρο και τον θερμαινόμενο καπνό.

Πόσο είναι το πρόστιμο για ναργιλέ;

Για τον καπνιστή τα ενδεικτικά ποσά είναι 100 έως 200 ευρώ ανάλογα με τον χώρο, και 1.500 ευρώ στο αυτοκίνητο με παιδί κάτω των 12. Για τα καταστήματα, το πρόστιμο ξεκινά από 500 ευρώ και κλιμακώνεται σε 10.000 ευρώ και ανάκληση άδειας.

Μπορώ να καπνίσω ναργιλέ στο αυτοκίνητο;

Όχι όταν επιβαίνουν παιδιά κάτω των 12 ετών. Το πρόστιμο είναι 1.500 ευρώ για τον επιβάτη που καπνίζει και ο οδηγός μπορεί να χάσει την άδεια οδήγησης για έναν μήνα.

Τι να χρησιμοποιήσω στο μπαλκόνι, κάρβουνα ή ηλεκτρική θερμάστρα;

Η ηλεκτρική θερμάστρα αποφεύγει το άναμμα του κάρβουνου, τη στάχτη και τις σπίθες, οπότε είναι πρακτικότερη σε μικρούς χώρους. Τα καρβουνάκια παραμένουν η πιο συνηθισμένη επιλογή για όσους θέλουν το κλασικό στήσιμο.

Πού μπορώ να βρω ναργιλέ και αξεσουάρ;

Στο Smokers Land θα βρεις ναργιλέδες, ακρυλικούς ναργιλέδες, ηλεκτρικές θερμάστρες, καρβουνάκια, γεύσεις και αξεσουάρ. Υπάρχουν φυσικά καταστήματα σε Χαλκίδα και Σχηματάρι και δωρεάν αποστολή για αγορές άνω των 30 ευρώ.

Οι πληροφορίες του άρθρου βασίζονται στον ν. 4633/2019 και σε δημοσιεύματα ελληνικών μέσων και δεν αποτελούν νομική συμβουλή. Οι κανόνες μπορεί να αλλάξουν, οπότε για συγκεκριμένες περιπτώσεις απευθύνσου σε δικηγόρο ή στο Υπουργείο Υγείας.